Glas
De oude Grieken noemden het materiaal glas “gegoten steen”. De collectie glas en kristal sluit prachtig aan bij de collectie Maastrichts aardewerk. Beide collecties bevatten industriële producten die zeer veel betekend hebben voor de geschiedenis van de stad. Momenteel wordt gewerkt aan het digitaliseren van de collectie. U kunt de collectie al digitaal bekijken. Bekijk collectiestukken tot en met 22 september 2013 in de tentoonstelling 'Allemaal Glas'.
Collectievorming
Een groot deel van de glascollectie van de Gemeente Maastricht werd geschonken door kunstkenner en kunstverzamelaar W.J. Rust uit Naarden. Zijn schenking bestaat voornamelijk uit 18e en 19e eeuws glas en kristal, maar bevat ook Romeins en Syrisch glaswerk. De verzameling van de heer Rust is aangevuld met glas uit de voormalige Bonnefantencollectie. Van de stichting Schatkamer St. –Servaas ontving de Gemeente Maastricht enkele Frankische glazen, die in het pandhof van de Sint Servaaskerk zijn opgegraven. De N.V. Verenigde Glasfabrieken schonk een verzameling glas en kristal dat door de Kristalunie te Maastricht vervaardigd werd.
Voormalig Glas- en Keramiekmuseum
Voordat de collectie glas naar Centre Céramique kwam, was deze te bezichtigen in het Glas- en Keramiekmuseum Maastricht. Dit museum werd in “Huize de Stuers” aan de Brusselsestraat ingericht met als doel het Maastrichtse cultureel erfgoed uit de periode van de industriële revolutie voor het voetlicht te brengen. Deze periode heeft veel betekend in de geschiedenis van de bevolking van Maastricht. Het voormalige museum sloot zijn deuren voordat de collectie kon worden aangevuld met keramische producten. In Centre Céramique zijn beide collecties nu wel onder één dak te bewonderen.
Glasproductie in Maastricht vóór 1800
Al in de 17e eeuw was er in Maastricht enige glasnijverheid. De Luikenaar Guy Libon begon in 1645 een glasblazerij in de Rechtstraat. De drie glasblazers die hier werkten waren afkomstig uit Italië. De glasblazerij werd enkele jaren later verkocht aan Henri Bonhomme. Ook op Sint Pieter sticht Henri samen met zijn broer nieuwe glasblazerijen. In het begin van de 18e eeuw houden de glasblazerijen op te bestaan.
De Sphinx glasfabriek
Zo’n 100 jaar later, in 1827, richt Petrus Regout een kleine kristalslijperij op. Het slijpen gebeurt aanvankelijk in de Jodenstraat, later brengt hij zijn werkplaats over naar de Boschstraat. Vanaf 1834 heet het gereorganiseerde bedrijf van Regout ‘De Sphinx’. Het ruwe glas- en kristalgoed is in de vroege periode afkomstig uit Luik en Namen. Omdat Regout vanaf 1838 geen ruwe producten meer kan betrekken vanuit België, besluit hij zelf een blazerij op te richten. Zowel het glasblazen als het slijpen gebeurt voortaan in Maastricht zelf.
De Stella glasfabriek
Louis Regout, een van de vier zonen van Petrus Regout en oprichter van Mosa, startte in 1876 te Meerssen met een tweede glasfabriek: de ‘Stella’.
De Kristalunie
De Kristalunie ontstond in 1925 te Meerssen, door de samenvoeging van de twee Maastrichtse glasfabrieken Sphinx en Stella. Terwijl voordien vooral naar Franse en Engelse ontwerpen werd gewerkt, begon de Kristalunie ook ontwerpen van Nederlandse kunstenaars uit te voeren. In de 50-er jaren verwierf de ontwerper Max Verboeket internationale bekendheid met een vrije vormgeving. In 1959 werd de Kristalunie ingelijfd bij de Vereenigde Glasfabrieken. Deze werden op hun beurt in 1995 opgenomen in het Franse concern Boussois-Souchon-Neuvesel (BSN) en de naam werd veranderd in BSN Glasspack. Tegenwoordig is de naam opnieuw gewijzigd in O-I Manufacturing. Er wordt nog uitsluitend verpakkingsglas geproduceerd.
Glas en kristalglas
Glas ontstaat door smelting van silicaten: voornamelijk kwarts-en veldspaatmineralen. Door toevoeging van een alkalische stof –soda of potas- wordt het smeltpunt van de silicaten verlaagd naar 1300 °C. De kwaliteit van glas wordt verbeterd door het meesmelten van kalk of loodoxyde. Door een grote hoeveelheid loodoxyde mee te smelten wordt het heldere kristalglas verkregen.
LINKS
http://www.kristalunie.nl/
http://www.nationaalglasmuseum.nl/
