Instrumenten

 English version below

Deze collectie bevat natuurwetenschappelijke laboratoriuminstrumenten en oude gereedschappen, toestellen en materialen voor gas, water en elektriciteit. U kunt een groot deel van de collectie ook digitaal raadplegen.

Collectievorming
Na de overgang van Gemeentelijk bedrijf naar n.v. ontstond bij Nutsbedrijven Maastricht de wens om oude gereed­schappen, materialen en toestellen, welke niet meer gebruikt werden, te bewaren voor de toekomst. Rond diezelfde tijd vonden verbouwingen en reorganisaties plaats bij het Stedelijk lyceum en bij de school van het Broederklooster te Maastricht. Hierbij bleef een aantal oude laboratoriuminstrumenten ongebruikt achter, terwijl er geen goede opbergruimte voor beschikbaar was.

Na overleg tussen de genoemde scholen, de Gemeente Maastricht en de directie van Nutsbedrijven werd afgesproken dat Nutsbedrijven de betreffende instrumenten zou gaan bewaren en beheren, naast hun eigen gereedschappen en toestellen. De apparaten van het Broederklooster werden geschonken. Voor de toestellen van het Stedelijk lyceum werd aanvankelijk een bruikleenovereenkomst gesloten tussen de Gemeente Maastricht en Nutsbedrijven. In de loop der jaren zijn aan de totale collectie diverse artikelen toegevoegd, welke verkregen zijn van instellingen (o.a. Trichtcollege, Aloysiusschool en L.T.S. Maastricht), installateurs en particulieren. Sinds 2007 wordt de collectie beheerd door Centre Céramique.

Registratie
In het jaar 1989 werden enkele oud-medewerkers van Nutsbedrijven Maastricht bereid gevonden in hun vrije tijd te werken aan restauratie en inventarisatie van de beschikbare attributen. Het nutsbedrijf stelde een werkplaats, gereedschappen en hulpmiddelen beschikbaar voor dat doel. De artikelen uit de collectie werden aanvankelijk geregistreerd in een registratiesysteem (RIM) dat daartoe werd aangekocht bij Limagas. Later ging men over op Adlib; een softwarepakket voor professioneel collectiemanagement. Dat is hetzelfde systeem als waarmee ook de andere gemeentelijke collecties worden beheerd en ontsloten. Sinds kort is de collectie ook digitaal toegankelijk voor online bezoekers via een browser. 

                                           

Inhoud en omvang
Op dit moment zijn ca. 1500 artikelen gerestaureerd, gecatalogiseerd en beschreven. Hierbij moet worden aangetekend dat er nog veel onderzoek nodig zal zijn om de gemaakte beschrijvingen te vervolmaken. De collectie omvat:

  • Oude materialen en gereedschappen uit de netten en installaties voor gas, water en elektriciteit. Een van de meest bijzondere objecten is een stuk glazen gasbuis uit het gasnet van rond 1850.
  • Natuurwetenschappelijke instrumenten uit de laboratoria van de eerder genoemde scholen. Spectaculair is bijvoorbeeld de eerste apparatuur voor het maken van Röntgenfoto's.

Diverse oude laboratoriuminstrumenten en machines zijn zodanig gerestaureerd dat het mogelijk is er demonstraties mee te geven.


 

 

 English version

 

Instruments

This collection contains scientific laboratory instruments and old tools, devices and equipment for gas, water and electricity. A large portion of the collection can also be consulted digitally.

Formation of the collection
After converting from a municipally owned company to a PLC, the Maastricht public utilities wished to preserve the old tools, equipment and devices that were no longer in use for future generations. It was also around then that renovations and reorganisations were being carried out at the municipal secondary school and the monastery school in Maastricht. This work left behind a number of old laboratory instruments no longer in use and for which no suitable storage space was available. In consultation with the two schools, the City of Maastricht and the Utilities Board, it was agreed that the public utilities would keep and maintain the instruments in addition to their own tools and equipment. The instruments from the monastery were donated. At first an institutional loan agreement was signed between the City of Maastricht and the public utilities concerning the instruments from the secondary school. Various items were added to the total collection over the years, obtained from institutions (such as Tricht College, the Aloysius School and L.T.S. Maastricht), installation engineers and private individuals. Centre Céramique has been managing the collection since 2007.

Registration
In 1989 several former employees of the Maastricht public utilities agreed to work on restoring and cataloguing the available items in their leisure time. The public utilities provided a workplace, tools and other resources for that purpose. The items from the collection were initially registered in a registration system (RIM) which was purchased from Limagas. They later switched to Adlib, a software package for professional collection management. This is the same system which is used to manage and display the other municipal collections. The collection was recently made available in digital form as well for online visitors via a browser.

 

Contents and scope
There are currently around 1500 items that have been restored, catalogued and described. However, there is still a lot of research to be done in order to complete the descriptions. The collection comprises:

  • Old equipment and tools from the gas, water and power networks and plants. One of the most exceptional objects is a piece of glass piping from a network gas line, which dates to about 1850.
  • Scientific instruments from the laboratories of the schools mentioned above. One spectacular piece, for example, is the first x-ray device.

Various old laboratory instruments and machines have been restored to the point that they may be used to give demonstrations.